Recykling konstrukcji stalowej po zakończeniu życia farmy PV

KONSTRUKCJE GRUNTOWE DLA FOTOWOLTAIKI

SZYTE NA MIARĘ POTRZEB TWOJEGO BIZNESU

Recykling konstrukcji stalowej po zakończeniu życia farmy PV

Gdy farma fotowoltaiczna kończy swój żywot po 25 czy 30 latach, cała uwaga skupia się na panelach – co z recyklingiem krzemu, srebra i szkła. Tymczasem pod modułami stoją tony stali, które najczęściej lądują w jednym worku z „odpadami budowlanymi”. A to błąd, który słono kosztuje. Konstrukcja stalowa to jedyny w 100% odnawialny element całej farmy. Po przetopieniu wraca do obiegu bez utraty właściwości. Jako producent konstrukcji fotowoltaicznych ze Stenerg wiemy, jak zaprojektować stelaż, by jego ostatni dzień na polu był początkiem nowego życia w hucie.

Co się dzieje z konstrukcją stalową, gdy farma idzie do demontażu?

Wbrew pozorom demontaż farmy PV to nie inwazja buldożerów. Przy dobrze zaprojektowanej konstrukcji – a taką dostarcza Stenerg – większość elementów po prostu się rozkręca. Nasze ceowniki C100x48mm ze stali S320–S450 i powłoką Magnelis® łączone są na śruby, a nie spawane na placu budowy. Dlatego po 25 latach ekipa demontażowa wchodzi z kluczami, a nie z palnikami. Profile lądują na przyczepie w całości, gotowe do transportu do punktu skupu złomu lub bezpośrednio do huty.

Największym grzechem jest betonowanie słupów w gruncie bez możliwości ich wykręcenia. Dlatego od lat doradzamy fundamenty wkręcane – po wykręceniu zostaje dziura w ziemi, którą zasypuje się w 15 minut, a stalowy słup jedzie na złom bez śladów betonu. Zero gruzu, zero odpadów budowlanych, zero dodatkowych kosztów utylizacji.

Recykling konstrukcji stalowej krok po kroku

Stal jest najłatwiejszym do przetworzenia materiałem konstrukcyjnym na Ziemi. Nie wymaga chemicznego rozdrabniania, nie traci właściwości po przetopieniu i – w przeciwieństwie do paneli – nie zawiera substancji niebezpiecznych. Po demontażu profile stalowe trafiają do skupu złomu, gdzie są belowane lub cięte na mniejsze kawałki, by zmieścić się w piecu łukowym. Huta przetapia je w temperaturze około 1600°C – w piecu elektrycznym, który coraz częściej zasilany jest z OZE – i odlewa nowe kęsiska. Z tych samych profili, które przez ćwierć wieku trzymały panele na polu pod Rzeszowem, mogą powstać belki następnej hali, szyny kolejowe albo karoseria samochodu.

Szacuje się, że do recyklingu stali potrzeba o około 60–74% mniej energii niż do produkcji stali pierwotnej z rudy żelaza. Przy farmie 1 MW, gdzie konstrukcja waży kilkadziesiąt ton, różnica w śladzie węglowym idzie w dziesiątki ton CO₂. Dla inwestora, który za 25 lat będzie raportował ESG, ta liczba może mieć realne znaczenie.

Ile warta jest konstrukcja stalowa po 25 latach?

Złom stalowy to towar, który ma swoją cenę i jest notowany na giełdach. Przyjmijmy, że farma 1 MW opiera się na około 35–50 tonach stali (konstrukcja gruntowa). Przy średniej cenie złomu stalowego na poziomie 800–1200 zł za tonę, po demontażu otrzymujemy od 28 000 do 60 000 zł za samą stal. To nie są pieniądze, które można zignorować przy bilansowaniu całej inwestycji.

Dla porównania – recykling paneli PV to dziś koszt, a nie przychód. Za utylizację modułów krzemowych płaci się około 200–400 zł za tonę. Konstrukcja stalowa jest więc jedynym elementem farmy, który na koniec cyklu życia generuje realny przychód, a nie koszt. Pod warunkiem, że jest czysta – bez betonu, bez tworzyw sztucznych, bez trudnych do oddzielenia powłok. Powłoka Magnelis®, którą stosujemy w Stenerg, nie przeszkadza w recyklingu – w przeciwieństwie do niektórych powłok cynkowo-aluminiowych z domieszkami, które wymagają dodatkowego oczyszczania.

Stal kontra aluminium i beton – recykling w praktyce

Coraz częściej na rynku pojawiają się konstrukcje aluminiowe – lekkie, odporne na korozję, ale pod jednym względem ustępujące stali: recykling aluminium wymaga ogromnych ilości energii. Wprawdzie aluminium też można przetapiać, ale koszt energetyczny jest 3–4 razy wyższy niż przy stali. Do tego aluminium na złomie jest znacznie droższe, co dla inwestora brzmi dobrze, ale dla środowiska już niekoniecznie – wysoka cena zachęca do eksportu złomu do Azji, gdzie ślad węglowy transportu i przetopu w węglowych piecach niweluje cały zysk ekologiczny.

Konstrukcje betonowe – stosowane głównie przy trackerach – nie nadają się do recyklingu w ogóle. Gruz można co najwyżej rozdrobnić i wykorzystać jako podsypkę drogową. Zero przychodu, same koszty wyburzenia i utylizacji. Dlatego jako producent konstrukcji fotowoltaicznych stawiamy na stal – bo wiemy, co się z nią stanie, gdy farma przestanie działać.

Ekspert odpowiada – pytania o recykling konstrukcji stalowej

Czy konstrukcja stalowa nadaje się w całości do recyklingu?

Tak – w 100%. Stal można przetapiać nieskończoną ilość razy bez utraty właściwości mechanicznych. Nasze ceowniki C100x48mm ze stali S320–S450 po 25 latach na polu trafiają do huty i wracają jako nowe profile, pręty czy blachy. Powłoka Magnelis® nie przeszkadza w recyklingu.

Ile kosztuje demontaż konstrukcji pod PV?

Koszt demontażu stalowej konstrukcji gruntowej na fundamentach wkręcanych jest niski – profile rozkręca się kluczami, bez cięcia palnikami i kucia betonu. W praktyce koszt demontażu jest zazwyczaj równoważony lub przewyższany przez przychód ze sprzedaży złomu stalowego.

Czy konstrukcje Stenerg są projektowane z myślą o późniejszym recyklingu?

Tak. Jako producent konstrukcji fotowoltaicznych od początku myślimy o końcu cyklu życia. Stosujemy połączenia skręcane, a nie spawane, fundamenty wkręcane zamiast betonowych oraz powłokę Magnelis®, która nie wymaga dodatkowego oczyszczania przed przetopieniem. To ułatwia demontaż i maksymalizuje wartość złomu.

Jaka jest wartość złomu z farmy PV 1 MW?

Przy 35–50 tonach stali i cenie złomu 800–1200 zł za tonę, wartość stali z farmy 1 MW wynosi od 28 000 do 60 000 zł. To realny przychód, który w dużej części pokrywa koszty demontażu całej instalacji – w przeciwieństwie do recyklingu paneli, który generuje koszty.

Czy są przepisy nakazujące recykling konstrukcji stalowej?

Nie ma odrębnych przepisów dla konstrukcji stalowych z farm PV, ale stal jako odpad budowlany podlega ogólnym regulacjom dotyczącym gospodarki odpadami. W praktyce stal i tak trafia do recyklingu – złom ma wartość rynkową, więc nikt go nie wyrzuca. Warto jednak zadbać, by w umowie z firmą demontażową znalazł się zapis o odbiorze i sprzedaży złomu na Twoją rzecz.

Stal zostaje w obiegu – farma PV też może

Przez 25 lat konstrukcja stalowa pracuje na wietrze, śniegu i słońcu. Gdy farma kończy swój żywot, stelaż nie ląduje na wysypisku. Wraca do huty i staje się czymś nowym – belką następnej hali, szyną kolejową, a może kolejną podporą pod panele. To zamknięty obieg, który ma sens ekonomiczny i środowiskowy.

W Stenerg projektujemy konstrukcje stalowe pod farmy PV z myślą o tym ostatnim dniu – żeby demontaż był prosty, złom czysty, a inwestor dostał przelew za stal, zamiast faktury za utylizację. Jeśli planujesz farmę i chcesz, żeby po 25 latach zostawiła po sobie tylko czystą ziemię – zacznij od solidnej, stalowej konstrukcji.

Warto wiedzieć i przeczytać – recykling stali i OZE

Poniżej wybrane artykuły i źródła branżowe, które pomogą Ci lepiej przygotować się do inwestycji.

Uwaga: Stenerg nie ponosi odpowiedzialności za treści publikowane na stronach zewnętrznych.

Recykling stali i jego efektywność

World Steel Association regularnie publikuje raporty o globalnym wskaźniku recyklingu stali konstrukcyjnej, który przekracza 85% – stal to najczęściej poddawany recyklingowi materiał na świecie. Najnowsze dane znajdziesz na stronie worldsteel.org. Z kolei Polska Unia Dystrybutorów Stali publikuje informacje o cenach złomu stalowego w Polsce i zasadach jego skupu na stronie puds.pl.

Gospodarka obiegu zamkniętego w OZE

Instytut Energetyki Odnawialnej w swoich raportach analizuje całościowy cykl życia farm fotowoltaicznych – od produkcji komponentów po recykling i utylizację. Raporty dostępne są na ieo.pl. Tematykę recyklingu paneli PV i stalowych konstrukcji wsporczych regularnie porusza też Gramwzielone.pl w dziale trendy – znajdziesz tam praktyczne informacje o tym, co dzieje się z farmą po zakończeniu jej eksploatacji. Warto też śledzić analizy BiznesAlert.pl, który opisuje ekonomiczne aspekty demontażu i recyklingu instalacji OZE w Polsce.

Podstawa prawna gospodarki odpadami

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach (Dz.U. 2013 poz. 21) reguluje zasady postępowania z odpadami, w tym ze złomem stalowym pochodzącym z demontażu instalacji przemysłowych. Pełny tekst ustawy znajdziesz w Internetowym Systemie Aktów Prawnych.

Omów z nami projekt swojej farmy PV.

Stenerg – to nie może się nie udać!

Przykładowe realizacje

3,2 MW

Bolechów, woj. dolnośląskie

1MW

Połaniec, woj. świętokrzyskie

DM-V2 to podkonstrukcja PV zaprojektowana dla dużych farm fotowoltaicznych (utility-scale).

1MW

Jedlno Drugie, woj. łódzkie

DB-V2 to konstrukcja przeznaczona dla farm fotowoltaicznych z modułami bifacjalnymi, sprawdzona w realizacjach wielkoskalowych. System został wdrożony na inwestycjach terenowych, gdzie przyczynił się do szybkiego uruchomienia instalacji i pewnej pracy całego układu.

1MW

Jedlno Pierwsze, woj. łódzkie.

Dla farmy fotowoltaicznej o mocy 1 MW wykonaliśmy solidną podkonstrukcję DB-V2, dostosowaną do nowoczesnych modułów bifacjalnych. To rozwiązanie gwarantuje maksymalne wykorzystanie energii słonecznej i trwałość na lata.