Agrofotowoltaika a dopłaty bezpośrednie – czy panele na polu odbierają dopłaty?

KONSTRUKCJE GRUNTOWE DLA FOTOWOLTAIKI

SZYTE NA MIARĘ POTRZEB TWOJEGO BIZNESU

Agrofotowoltaika a dopłaty bezpośrednie – czy montaż paneli na polu odbiera dopłaty?

To pytanie słyszymy od rolników coraz częściej. Planujesz agrofotowoltaikę – czyli produkcję rolną pod konstrukcją z panelami słonecznymi – i zastanawiasz się, czy ARiMR nadal wypłaci Ci dopłaty bezpośrednie. Odpowiedź nie jest zero-jedynkowa, ale w zdecydowanej większości przypadków brzmi: tak, możesz zachować dopłaty. Trzeba tylko wiedzieć, jakie warunki spełnić. Jako producent konstrukcji fotowoltaicznych, w Stenerg pomagamy rolnikom przejść tę ścieżkę od strony technicznej i formalnej.

Czym właściwie jest agrofotowoltaika w świetle przepisów?

Agrofotowoltaika (agroPV) to system, w którym produkcja rolna i produkcja energii ze słońca odbywają się jednocześnie na tym samym gruncie. Nie chodzi o zastawienie pola panelami i porzucenie upraw. Chodzi o konstrukcję stalową wyniesioną na tyle wysoko, by pod modułami mógł przejechać ciągnik, a rośliny miały dostęp do rozproszonego światła. I to właśnie ta współbieżność – rolnictwo plus fotowoltaika – decyduje o tym, czy dopłaty bezpośrednie zostaną utrzymane.

Kiedy pole pod panelami to nadal „pole” dla ARiMR?

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uznaje grunt za kwalifikujący się do dopłat bezpośrednich, jeśli jest użytkowany rolniczo. Kluczowe znaczenie ma to, czy na działce faktycznie prowadzona jest działalność rolnicza – wypas, uprawa, zbiór. Sam fakt, że nad gruntem znajduje się konstrukcja pod PV, nie przekreśla automatycznie dopłat.

Od 2024 roku obowiązują w Polsce przepisy, które wprost dopuszczają utrzymanie dopłat bezpośrednich na gruntach z instalacjami agrofotowoltaicznymi. Warunki są trzy: grunt pozostaje w użytkowaniu rolniczym, panele są zamontowane na tyle wysoko, by nie uniemożliwiać uprawy lub wypasu, a rolnik może to udokumentować. To realna zmiana, która otwiera drogę do łączenia PV z produkcją rolną bez utraty wsparcia finansowego.

Kiedy dopłaty bezpośrednie są zagrożone?

Dopłaty przepadają w dwóch sytuacjach. Po pierwsze, gdy grunt zostaje trwale wyłączony z produkcji rolnej. Jeśli panele stoją nisko, na stałe zacieniają ziemię, a między rzędami nic nie rośnie – ARiMR uzna to za działkę nierolniczą. Po drugie, gdy konstrukcja opiera się na fundamencie betonowym, który na trwałe wiąże się z gruntem. W takich przypadkach dochodzi do zmiany klasyfikacji terenu – z rolnego na przemysłowy.

Dlatego jako producent konstrukcji fotowoltaicznych doradzamy naszym klientom z sektora rolnego rozwiązania odwracalne: fundamenty wkręcane zamiast wylewanych oraz odpowiedni prześwit pod konstrukcją. Nasze ceowniki C100x48mm ze stali S320–S450 i powłoką Magnelis® pozwalają projektować stelaże o wysokości 1,5–2 metra i więcej – dokładnie tyle, ile potrzeba, by pod panelami swobodnie pracował sprzęt i rosły rośliny.

Kontrola ARiMR – co musisz pokazać?

Podczas kontroli inspektorzy sprawdzają przede wszystkim, czy na działce faktycznie prowadzona jest działalność rolnicza. Wystarczy, że wykażesz: ślady uprawy między rzędami paneli, dokumentację zabiegów agrotechnicznych, zdjęcia z sezonu wegetacyjnego lub obecność zwierząt przy wypasie. Samo oświadczenie, że „planujesz uprawę”, nie wystarczy. Grunt musi być aktywnie użytkowany.

Dlatego z naszymi klientami rozmawiamy o tym jeszcze przed montażem pierwszej podpory. Jeśli planujesz agrofotowoltaikę – wypas owiec, uprawę malin, borówki czy warzyw – nasza konstrukcja stalowa musi być zaprojektowana pod konkretny scenariusz. Inny rozstaw słupów przy uprawie rzędowej, inny przy wypasie. Inna wysokość pod jagodniki, inna pod zboża.

Wypas owiec – najprostszy sposób na utrzymanie dopłat

Coraz więcej farm PV w Europie Zachodniej łączy produkcję energii z wypasem owiec. To najbardziej naturalna forma agrofotowoltaiki. Zwierzęta zgryzają trawę między rzędami, utrzymują teren w czystości, a panele dają im cień w upalne dni. Z perspektywy ARiMR grunt pozostaje w użytkowaniu rolniczym – wypas to działalność rolnicza. Dopłaty bezpośrednie zostają zachowane, a rolnik ma dodatkowy przychód z dzierżawy gruntu pod PV.

W Stenerg projektujemy konstrukcje z odpowiednim prześwitem minimalnym 1,2–1,5 metra między gruntem a dolną krawędzią paneli, co w zupełności wystarcza owcom. Dodatkowo zabezpieczamy profile tak, by zwierzęta nie miały kontaktu z ostrymi krawędziami, a kable poprowadzone są w listwach nad ziemią.

Jakie uprawy sprawdzają się pod agrofotowoltaiką?

Nie wszystko da się uprawiać w półcieniu, ale lista roślin, które dobrze reagują na rozproszone światło, jest zaskakująco długa. Badania wskazują, że agrofotowoltaika zwiększa plony malin nawet o 16%. Sałata, szpinak, jarmuż, brokuły – rośliny chłodniejszych miesięcy i o płytkim systemie korzeniowym – świetnie adaptują się do warunków pod panelami. W sadownictwie konstrukcje pod PV sprawdzają się nad jagodnikami i porzeczkami, chroniąc je przed gradem i nadmiernym słońcem.

Z punktu widzenia producenta konstrukcji fotowoltaicznych kluczowy jest wtedy rozstaw rzędów i wysokość stelaża. Projekt musi być skrojony pod konkretną uprawę, szerokość opryskiwacza, rozstaw kół ciągnika. W Stenerg robimy to indywidualnie – nie ma dwóch takich samych agro-instalacji.

Ekspert odpowiada – pytania rolników

Czy panele na polu automatycznie odbierają dopłaty bezpośrednie?

Nie. Od 2024 roku przepisy wprost dopuszczają utrzymanie dopłat na gruntach z agrofotowoltaiką, o ile rolnik faktycznie prowadzi tam produkcję rolną – uprawę lub wypas.

Co musi mieć konstrukcja pod agroPV, by nie stracić dopłat?

Odpowiednią wysokość (minimum 1,5 m przy uprawach, 1,2 m przy wypasie owiec) i fundamenty wkręcane zamiast betonowych. Dzięki temu grunt nie jest trwale wyłączony z użytkowania rolnego.

Czy Stenerg projektuje konstrukcje pod agroPV?

Tak. Jako producent konstrukcji fotowoltaicznych projektujemy stelaże indywidualnie – pod konkretną uprawę, typ sprzętu rolniczego i lokalne warunki. Stosujemy stal S320–S450, powłokę Magnelis® i fundamenty wkręcane, które nie degradują gleby.

Czy kontrola ARiMR może zakwestionować agrofotowoltaikę?

Może, jeśli na działce nie widać śladów produkcji rolnej – ziemia jest goła, zachwaszczona lub zabetonowana. Kluczowe jest udokumentowanie działalności: zdjęcia, ewidencja zabiegów, obecność zwierząt.

Ile wynoszą dopłaty bezpośrednie w 2026 roku?

Stawki są aktualizowane corocznie przez ARiMR. W 2025 roku podstawowa płatność wynosiła około 500–550 zł/ha, a całkowita kwota z ekoschematami mogła przekroczyć 1000 zł/ha. Szczegółowe stawki na 2026 rok są ogłaszane w komunikacie ARiMR, zwykle jesienią.

Agrofotowoltaika – dopłaty zostają, zysk rośnie

Łączenie rolnictwa z fotowoltaiką przestało być eksperymentem. To realny model biznesowy, który przy odpowiednim projekcie konstrukcji stalowej nie odbiera dopłat bezpośrednich, a dokłada drugi strumień przychodów z energii. W Stenerg projektujemy takie konstrukcje każdego dnia – z myślą o glebie, uprawie i rentowności gospodarstwa.

Warto wiedzieć i przeczytać – agrofotowoltaika i prawo w praktyce

Poniżej wybrane artykuły i źródła branżowe, które pomogą Ci lepiej przygotować się do inwestycji.

Uwaga: Stenerg nie ponosi odpowiedzialności za treści publikowane na stronach zewnętrznych.

Podstawa prawna

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi opublikowało oficjalne stanowisko: grunty z instalacjami agrofotowoltaicznymi nadal uznawane są za użytki rolne, jeśli rolnik prowadzi na nich działalność w rozumieniu przepisów. Szczegóły na stronie MRiRW. Natomiast ARiMR w swoich komunikatach wyjaśnia warunki utrzymania dopłat bezpośrednich przy instalacjach PV – najświeższe interpretacje znajdziesz na gov.pl/arimr.

Badania i case studies

Instytut Energetyki Odnawialnej w raporcie „Agrofotowoltaika w Polsce” potwierdza opłacalność łączenia upraw z PV i analizuje realny wpływ na plony. Z kolei artykuł na Farmer.pl opisuje polski projekt agroPV, gdzie uzysk z upraw wzrósł, a dodatkowy przychód z hektara okazał się wymierny.

Konstrukcje stalowe pod agroPV

Portal Farmer.pl szczegółowo opisuje, jakie uprawy sprawdzają się z pionowymi panelami i jak powinna wyglądać konstrukcja stalowa – lekka, wbijana bez betonu, umożliwiająca pełną rekultywację gruntu.

Omów z nami projekt swojej farmy PV.

Stenerg – to nie może się nie udać!

Przykładowe realizacje

3,2 MW

Bolechów, woj. dolnośląskie

1MW

Połaniec, woj. świętokrzyskie

DM-V2 to podkonstrukcja PV zaprojektowana dla dużych farm fotowoltaicznych (utility-scale).

1MW

Jedlno Drugie, woj. łódzkie

DB-V2 to konstrukcja przeznaczona dla farm fotowoltaicznych z modułami bifacjalnymi, sprawdzona w realizacjach wielkoskalowych. System został wdrożony na inwestycjach terenowych, gdzie przyczynił się do szybkiego uruchomienia instalacji i pewnej pracy całego układu.

1MW

Jedlno Pierwsze, woj. łódzkie.

Dla farmy fotowoltaicznej o mocy 1 MW wykonaliśmy solidną podkonstrukcję DB-V2, dostosowaną do nowoczesnych modułów bifacjalnych. To rozwiązanie gwarantuje maksymalne wykorzystanie energii słonecznej i trwałość na lata.