Co trzeba wiedzieć o działce pod konstrukcję PV?

KONSTRUKCJE GRUNTOWE DLA FOTOWOLTAIKI

SZYTE NA MIARĘ POTRZEB TWOJEGO BIZNESU

Co trzeba wiedzieć o działce przed zaprojektowaniem konstrukcji PV?

Inwestorzy często zaczynają od pytania „ile paneli zmieści się na działce”. To dobre pytanie, ale nie pierwsze. Zanim projektant narysuje pierwszy profil, musi wiedzieć, co dzieje się pod ziemią, jak wieje wiatr nad działką i czy w ogóle wolno tam postawić stelaż. Zaniedbanie tego etapu kosztuje potem dziesiątki tysięcy złotych – albo i więcej. Jako producent konstrukcji fotowoltaicznych ze Stenerg przeprowadzamy klientów przez analizę działki zawsze przed wyceną. W tym artykule wyjaśniamy, co konkretnie trzeba sprawdzić, zanim powstanie projekt konstrukcji PV.

Klasyfikacja gruntu – czy w ogóle możesz tu postawić farmę?

Pierwsza rzecz to klasyfikacja gruntu w ewidencji. W Polsce obowiązują przepisy, które ograniczają możliwość budowy instalacji fotowoltaicznych na gruntach rolnych wysokich klas. Konstrukcje gruntowe pod PV można stawiać przede wszystkim na gruntach klasy IV, V i VI, na łąkach, nieużytkach oraz gruntach przemysłowych.

Gruntów klasy I, II i III nie wolno przeznaczać pod farmy PV. Ziemie chronione, zadrzewione i leśne również odpadają. Sprawdzenie klasy gruntu to pierwszy krok – i jeśli okaże się, że działka jest wykluczona, cały projekt trzeba przemyśleć od nowa, zanim wydasz choćby złotówkę na projekt. W Stenerg zawsze pytamy o klasę gruntu na samym początku rozmowy.

Warunki geotechniczne – co jest pod trawą?

Klasa gruntu to jedno. Drugie to jego rzeczywiste właściwości mechaniczne. Piasek, glina, torf, grunt skalisty – każdy z nich wymaga innego sposobu posadowienia konstrukcji stalowej. Fundamenty wkręcane sprawdzają się na gruntach stabilnych. Na torfowiskach i gruntach organicznych trzeba iść głębiej albo zmienić technologię na betonową lub balastową.

Kluczowe dane z badań geotechnicznych to poziom wód gruntowych, głębokość przemarzania i nośność gruntu. Bez nich projektant nie może dobrać fundamentu ani rozstawu podpór. Badanie geotechniczne to koszt rzędu kilkuset do dwóch tysięcy złotych – a brak tego kroku potrafi skończyć się osiadaniem konstrukcji i przeróbkami po montażu.

Strefa wiatrowa i śniegowa – obciążenia, które projektant musi znać

Polska jest podzielona na strefy wiatrowe i strefy śniegowe, każda o innych wartościach obciążenia. Strefa wiatrowa I to 22 m/s, strefa III już 30 m/s. Strefy śniegowe wahają się od 0,7 do 1,6 kN/m², a w górach wartości są jeszcze wyższe.

Do tego dochodzi kategoria terenu – otwarty, podmiejski, miejski. Działka na otwartym polu w strefie I może doświadczać większych sił wiatru niż osłonięta działka w strefie II. Dlatego przed projektem konstrukcji PV trzeba ustalić nie tylko strefę, ale też otoczenie działki i przyszłe przeszkody – drzewa, budynki, planowaną zabudowę sąsiedzką. Wszystko to wpływa na obciążenia stelaża.

Kształt, spadek i orientacja działki

Idealna działka pod farmę PV jest prostokątna, płaska i skierowana południową granicą w stronę słońca. Rzeczywistość rzadko taka bywa. Spadek terenu, nietypowy kształt, skosy granic – to wszystko wpływa na układ rzędów paneli i sposób posadowienia.

Na działce ze spadkiem trzeba zdecydować, czy stelaż będzie podążał za terenem, czy będzie ustawiony na niwelowanym gruncie. To drugie rozwiązanie jest droższe, ale czasem konieczne, by zachować jednolite nachylenie paneli w całym rzędzie. Kształt działki decyduje też o liczbie rzędów i ich długości. W Stenerg prosimy o mapę działki z warstwicami – na jej podstawie projektujemy optymalny układ.

Przyłącze energetyczne – gdzie jest najbliższa sieć?

Bez przyłącza farma nie sprzeda energii. Odległość do najbliższej stacji transformatorowej i dostępna moc przyłączeniowa to często czynnik decydujący o opłacalności inwestycji. Nawet najlepiej zaprojektowana konstrukcja fotowoltaiczna nic nie da, jeśli sieć nie przyjmie wyprodukowanej energii.

Warto sprawdzić w lokalnym operatorze, czy w rejonie planowanej inwestycji są wolne moce. Jeśli nie ma – trzeba liczyć się z kosztami budowy linii lub czekać na modernizację sieci. To informacja, którą inwestor powinien mieć przed rozpoczęciem projektowania, bo wpływa na harmonogram całej inwestycji.

Zacienienie i przeszkody – co widać z działki i na działkę?

Ostatnia grupa danych to to, co może rzucać cień na panele. Drzewa od strony południowej, wysokie budynki sąsiada, linie energetyczne, kominy – wszystko to wpływa na produkcję energii. Nawet niewielkie zacienienie w newralgicznym momencie dnia potrafi obniżyć uzysk całego stringu.

Przed projektem konstrukcji gruntowej pod PV warto wykonać analizę cieniowania. W Stenerg robimy to na podstawie zdjęć działki, mapy i danych o otoczeniu. Na tej podstawie decydujemy o rozmieszczeniu stołów i ich orientacji. Czasem wystarczy przesunąć rząd o kilka metrów, by uniknąć strat przez cień sąsiedniej posesji.

Ekspert odpowiada – pytania o działkę pod konstrukcję PV

Jakie grunty nadają się pod farmę PV?

Przede wszystkim klasy IV, V i VI, łąki, nieużytki oraz grunty przemysłowe. Klasy I, II i III są wykluczone. Sprawdź klasę gruntu w ewidencji – to pierwszy krok każdej analizy działki pod inwestycję PV.

Czy badanie geotechniczne jest obowiązkowe?

Nie ma ustawowego obowiązku, ale w praktyce dla konstrukcji gruntowych pod PV jest niezbędne. Rodzaj gruntu decyduje o wyborze fundamentu i głębokości posadowienia. Bez tego badania projektant pracuje na domysłach, co rzadko kończy się dobrze.

Jak sprawdzić strefę wiatrową działki?

Najprościej skorzystać z darmowego kalkulatora StruSoft na stronie strusoft.com/pl/obciazenia, który po podaniu adresu lub współrzędnych pokaże strefę wiatrową i śniegową. W Stenerg i tak weryfikujemy te dane na etapie projektu.

Czy Stenerg pomaga w analizie działki?

Tak. Zbieramy dane o działce – klasę gruntu, otoczenie, przeszkody – i przekazujemy je do projektu. Jeśli potrzebujesz badań geotechnicznych, rekomendujemy sprawdzonych specjalistów. Dzięki temu projekt konstrukcji powstaje na podstawie realnych warunków, nie założeń.

Jak zacienienie z sąsiedniej działki wpływa na projekt?

Może obniżyć uzysk nawet o kilka procent rocznie. Dlatego przed projektem analizujemy otoczenie działki i planujemy układ stołów tak, by uniknąć cienia. Czasem wystarczy przesunąć rzędy lub zmienić ich orientację, żeby problem zniknął.

Działka to fundament projektu – sprawdź ją przed wyceną

Zaprojektowanie konstrukcji PV bez analizy działki to jak budowanie domu bez planu. Klasa gruntu, warunki geotechniczne, strefy obciążenia, kształt terenu, przyłącze i zacienienie – każda z tych informacji wpływa na to, jak będzie wyglądał stelaż i ile będzie kosztował. Im szybciej je zbierzesz, tym sprawniej przejdziesz do projektu i realizacji.

W Stenerg zaczynamy każdą współpracę od rozmowy o działce. Pytamy o to, co widzisz z okna i co kryje się pod ziemią. Dopiero potem projektujemy konstrukcje stalowe pod farmy PV, carporty i hale – takie, które wytrzymają 25 lat w konkretnych warunkach, a nie w założeniach z katalogu.

Warto wiedzieć i przeczytać – fotowoltaika i prawo w praktyce

Poniżej wybrane artykuły i źródła branżowe, które pomogą Ci lepiej przygotować się do inwestycji.

Uwaga: Stenerg nie ponosi odpowiedzialności za treści publikowane na stronach zewnętrznych.

Klasyfikacja gruntów i przepisy

Informacje o klasach gruntów i przepisach dotyczących budowy farm PV znajdziesz na stronie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi: gov.pl/rolnictwo. Kwestie formalne i procedury administracyjne opisuje także Gramwzielone.pl w dziale trendy.

Normy i obciążenia

Polski Komitet Normalizacyjny udostępnia normy PN-EN 1991-1-3 i PN-EN 1991-1-4 dotyczące obciążeń śniegiem i wiatrem – katalog na stronie pkn.pl. Praktyczne wytyczne dla projektantów publikuje też Instytut Energetyki Odnawialnej na stronie ieo.pl.

Omów z nami projekt swojej farmy PV.

Stenerg – to nie może się nie udać!

Przykładowe realizacje

3,2 MW

Bolechów, woj. dolnośląskie

1MW

Połaniec, woj. świętokrzyskie

DM-V2 to podkonstrukcja PV zaprojektowana dla dużych farm fotowoltaicznych (utility-scale).

1MW

Jedlno Drugie, woj. łódzkie

DB-V2 to konstrukcja przeznaczona dla farm fotowoltaicznych z modułami bifacjalnymi, sprawdzona w realizacjach wielkoskalowych. System został wdrożony na inwestycjach terenowych, gdzie przyczynił się do szybkiego uruchomienia instalacji i pewnej pracy całego układu.

1MW

Jedlno Pierwsze, woj. łódzkie.

Dla farmy fotowoltaicznej o mocy 1 MW wykonaliśmy solidną podkonstrukcję DB-V2, dostosowaną do nowoczesnych modułów bifacjalnych. To rozwiązanie gwarantuje maksymalne wykorzystanie energii słonecznej i trwałość na lata.